Dünyada en fazla mülteci nüfusunu barındıran ülke konumunda olan Türkiye; Suriye’deki çatışma ortamının sürmesi ve Afganistan’daki insani krizin derinleşmesiyle birlikte, risk altındaki pek çok birey için kritik bir sığınma alanı olmaya devam etmektedir. Üçüncü ülkelere yerleştirme süreçlerinin yavaş ilerlemesi ve aradan geçen on yılı aşkın sürenin ardından, göçmenlerin büyük bir kısmı Türkiye’yi yeni yaşam alanları olarak benimsemiş; bu durum eşitlikçi ve kalıcı bir toplumsal uyum sürecinin inşasını en temel ihtiyaç hâline getirmiştir. Ancak COVID-19 pandemisi ve beraberindeki ekonomik zorluklar, özellikle sığınmacılar ve zorunlu göçmenler üzerinde ağır yıkımlar yaratırken; bu grupların geleneksel medyada ve dijital platformlarda artan nefret söylemlerinin, ayrımcılığın ve yabancı düşmanlığının haksız birer hedefi hâline gelmesine zemin hazırlamıştır. Bu kutuplaştırıcı anlatıyla mücadele etmek, önyargıları kırmak ve hak temelli bir iletişim dili inşa etmek amacıyla HasNa ile Kırkayak Kültür işbirliğinde Gaziantep’te “Media in Tandem: Hikâye Anlatımı Yoluyla Sosyal Uyum” projesi hayata geçirilmiştir. Proje; göçmen ve yerel toplumdan gazetecilerin mesleki kapasitelerini güçlendirerek, birlikte yaşama kültürünü destekleyen dayanışma odaklı bir medya vizyonu oluşturmayı hedeflemektedir.

Hedef Grup:

• Genç profesyoneller ve yüksek lisans öğrencileri

Nihai Faydalanıcılar:

Yerel ve göçmen topluluklar
Yerel ve göçmen topluluklara ait medya platformları
Türkiye’deki medya çalışanları
Gösterimlerin izleyicileri
Genel kamuoyu

Projenin Amacı:

Proje; yerel toplum ile Suriyeli göçmen toplulukları bir araya getirerek güçlü bir işbirliği zemini yaratmayı ve bu ortak deneyimi hem Türkiye’deki hem de uluslararası alandaki izleyicilerle buluşturmayı hedeflemektedir. Bu doğrultuda iki temel amaç güdülmektedir: İlk olarak, somut saha uygulamaları ve kamuoyu farkındalığını artıran çalışmalarla Türkiye’deki toplumsal uyum sürecini desteklemek; ikinci olarak ise ABD’de (özellikle Washington D.C.’de) insani yardım çalışanları, aktivistler, akademisyenler, politika yapıcılar ve kamuoyu nezdinde bu topluluklarla olan dayanışmayı ve empatiyi güçlendirmek.

Katılımcılara fon, eğitim ve uluslararası platformlarda görünürlük imkânları sunan proje; bireylerin potansiyellerini keşfetmelerini, çatışma çözme becerilerini geliştirmelerini ve yaratıcı ifade alanlarını genişletmelerini hedefler. Atölye çalışmaları ve film çekim süreçleri boyunca karşılıklı dayanışmayı merkeze alarak, katılımcılar arasında kalıcı bir anlayış ve dostluk bağı inşa etmeyi amaçlamaktadır.

Son dönemde yapılan araştırmalar, uzun yıllara dayanan ortak yaşam pratiklerine rağmen yerel toplum ile Suriyeliler arasındaki “sosyal mesafenin” giderek açıldığını göstermektedir. Bu bağlamda, proje kapsamında üretilen kısa filmlerin Gaziantep’te ve Türkiye genelindeki diğer sivil toplum kuruluşları aracılığıyla izleyiciyle buluşturulması hedeflenmektedir. Bu sayede topluluklar arası diyaloğun teşvik edilmesi, toplumsal farkındalığın artırılması ve en nihayetinde barış gazeteciliği ile bir arada yaşama kültürünün desteklenmesi amaçlanmaktadır.

ABD’de ise göçmenlere, sığınmacılara ve İslam’a yönelik tutumlar, özellikle siyasi söylemlerin de etkisiyle giderek daha kutuplaştırıcı bir hâl almaktadır. Proje; üretilen filmlerin Washington D.C.’de gösterime sunulması ve sivil tartışma alanları yaratılması yoluyla İslamofobi ve yabancı düşmanlığıyla küresel ölçekte mücadele etmeyi hedefler. Aynı zamanda, Suriye’deki çatışma ortamından ve Afganistan’daki krizden doğrudan veya dolaylı olarak etkilenerek Türkiye’de yaşamını sürdüren toplulukların deneyimlerinin insani boyutunu görünür kılmayı görev edinmektedir.

Hedef Alan ve Nüfus

Projenin pilot aşaması; Türkiye genelindeki Suriyeli göçmenler ile yerel toplum bünyesinde yer alan yurttaş gazetecilere ve bu alana ilgi duyan gönüllülere odaklanmaktadır. Kırkayak Kültür işbirliğiyle titizlikle geliştirilecek özel seçim kriterleri doğrultusunda; göçmen topluluklardan 10, yerel toplumdan ise 10 kişi olmak üzere eşit temsiliyete dayalı toplam 20 katılımcı seçilerek projeye dâhil edilecektir.

Proje Hedefi ve Beklenen Çıktılar

Sivil toplumun dijital platformları etkin kullanımı, dijital teknolojilerin küresel yükselişiyle doğrudan bağlantılıdır. Günümüzde sivil toplum kuruluşları (STK), sahadaki deneyimleri ve hak temelli hikâyeleri geniş kitlelere yaymak için dijital hikâye anlatıcılığının ve sosyal medyanın dönüştürücü gücünü merkeze almaktadır. Dijital araçların sunduğu bu olanaklar, projelerin yalnızca yerel sınırlarla kısıtlı kalmasını engelleyerek yerel aktivizmin uluslararası toplum nezdindeki görünürlüğünü artırır ve küresel erişim engellerini ortadan kaldırır.

Bu kapsayıcı vizyon doğrultusunda, HasNa’nın dijital hikâye anlatımı projesinin bir yıllık uygulama süresi boyunca elde edilmesi beklenen temel çıktılar şu şekildedir:

Genç gazeteci adaylarına yönelik kapsamlı eğitim serileri

Katılımcıların dayanışma ve işbirliği temelinde ortak içerik üretimi

Geleneksel ve dijital medya platformlarında yayımlanacak özgün medya içerikleri

İlgili tüm paydaşları bir araya getiren etkileşimli atölye çalışmaları

Proje süreçlerini ve etki analizini içeren kapsamlı nihai değerlendirme raporu

Biri Gaziantep’te, diğeri Washington D.C.’de gerçekleştirilecek iki ana gösterim etkinliği ve bu süreci destekleyen güçlü bir sosyal medya kampanyası

Proje Tanımı:

Proje; Türkiye’de göçmenler ve yerel toplum tarafından yürütülen medya platformlarındaki nefret söylemleriyle aktif olarak mücadele ederek güçlü bir toplumsal uyumu desteklemeyi, kamuoyunda farkındalık yaratmayı ve katılımcıların kendi hikâyelerini güvenle paylaşabilecekleri kapsayıcı bir diyalog zemini sunmayı amaçlamaktadır. Bu hedefler doğrultusunda proje ekibi tarafından aşağıdaki faaliyetler hayata geçirilecektir:

Faaliyet 1: Kapasite Geliştirme Faaliyetleri

Faaliyet 1.1: Barış Gazeteciliği Eğitim Oturumları Göçmen ve yerel topluluklardan eşit temsiliyetle seçilecek toplam 20 gazeteci ve gazeteci adayının katılımıyla hayata geçirilecek eğitim oturumlarında, katılımcılar; deneyim, motivasyon, programa bağlılık ve Gaziantep ile Hatay’a fiziksel yakınlık kriterleri doğrultusunda akademik koordinatör, HasNa ekibi ve proje koordinatörü tarafından titizlikle belirlenecektir. Uzman akademisyenler ve deneyimli gazeteciler rehberliğinde yürütülecek bu süreç; barış gazeteciliği, medya etiği, hak temelli gazetecilik, yurttaş gazeteciliği, medyada göçmen temsili, toplumsal cinsiyet odaklı gazetecilik ve iletişim hukuku gibi kritik temaları kapsayan, soru-cevap bölümleriyle zenginleştirilmiş ikişer saatlik 12 çevrimiçi oturumdan oluşmaktadır. Programın temel amacı; medyada nefret söylemini tespit etme kapasitesini artırmak ve barış, eşitlik, empati ve ayrımcılık karşıtlığını merkeze alan etik içeriklerin üretilmesini teşvik etmektir. Eğitimlerin altıncı oturumunun ardından düzenlenecek odak toplantılarında, katılımcıların üzerinde çalışmak istedikleri konulara göre her iki toplumdan temsilcilerin yer aldığı karma çalışma grupları oluşturulacak ve proje ekibiyle içerik hedefleri üzerine stratejik görüşmeler yapılacaktır. Süreç boyunca dijital ağlar üzerinden kesintisiz mentorluk desteği sunulurken, katılımcılara üretecekleri içeriklerin masraflarını karşılamak üzere bir destek ödeneği tahsis edilecektir. Programın genel etkisi ve öğrenim kazanımları ise; ön test-son test uygulamaları ve üretilen medya içeriklerinin eleştirel analizi yoluyla bilimsel bir çerçevede izlenerek raporlanacaktır.

Curriculum

Tarih	Başlık	Eğitmen
19 Eki Salı	1- Giriş
21 Eki Perşembe	2- Barış Gazeteciliği	Steve Youngblood
26 Eki Salı	3- Yurttaş Gazeteciliği	Semiray Yücebaş
28 Eki Perşembe	4- Hak Temelli Gazetecilik	Ali Duran Topuz
2 Kas Salı	6- Medyada göçmenlerin temsili	Dilan Taşdemir
4 Kas Perşembe	5- Yeni Medya ve Toplumsal Dönüşüm	Gülcan Ergün
9 Kas Salı	7- Görsel Etik	Kemal Vural Tarlan
11 Kas Perşembe	8- İnsan Hakları ve Medya	Steve Youngblood
16 Kas Salı	9- Toplumsal cinsiyet eşitliği temelli medya	Tülay Atay
18 Kas Perşembe	10- İletişim Hukuku	Fikret İlkiz
23 Kas Salı	11- Medya ve Etik (1/2)	Ruşen Çakır
25 Kas Perşembe	12- Medya ve Etik (2/2)	Tülay Atay

Faaliyet 1.2: Ortak İçerik Üretimi Eğitim sürecinde oluşturulan ve her iki toplumdan temsilcilerin yer aldığı karma çalışma grupları, mentorluk aşamasında ortaklaşa belirledikleri temalar çerçevesinde dayanışma odaklı dijital içerikler (3-5 dakikalık video ve ses kayıtları ya da fotoğraf serileri) üretecektir. Ortaya konan bu özgün materyaller; nihai proje raporunun ve Kapsayıcı Barış Gazeteciliği Atölyesi’nin lansmanıyla eş zamanlı olarak düzenlenecek etkinliklerde izleyiciyle buluşturulacaktır. Ana gösterimlerin tamamlanmasının ardından katılımcılar, toplumsal uyumu ve barış dilini desteklemek amacıyla ürettikleri bu içerikleri çeşitli dijital ve geleneksel medya platformlarında yaygınlaştırma imkânına sahip olacaktır.i içerikleri farklı medya kanallarında paylaşabileceklerdir.

Faaliyet 2: Savunuculuk faaliyetleri

Faaliyet 2.1: Rapor Lansmanı ve Kapsayıcı Barış Gazeteciliği Atölyesi HasNa ve Kırkayak Kültür ekiplerinin ortak çalışmasıyla hazırlanacak kapsamlı proje raporu, hak temelli savunuculuk faaliyetlerinin merkezinde yer alarak kamuoyuyla paylaşılacaktır. Projenin arka planını, temel amaçlarını ve metodolojisini detaylandıran bu rapor; kalıcı toplumsal uyumu destekleyecek stratejik politika önerileri ve ön değerlendirmeler sunacaktır. Lansman etkinliğiyle eş zamanlı olarak, katılımcılar tarafından üretilen özgün medya içerikleri Gaziantep ve Washington D.C.’de düzenlenecek özel gösterimlerle izleyiciyle buluşturulacaktır. Gaziantep’teki gösterimin ardından; medya temsilcileri, kamu otoriteleri ve akademi dünyasından paydaşların katılımıyla etkileşimli bir atölye gerçekleştirilecek; elde edilen proje çıktıları ışığında barış gazeteciliğini güçlendirecek sürdürülebilir adımlar ve yeni işbirliği olanakları çok yönlü olarak değerlendirilecektir. Projenin izleme ve değerlendirme süreçlerinin kritik bir parçası olarak, her iki şehirdeki etkinliklerde de izleyicilerin algı ve tutumlarındaki değişimi somut verilerle ölçmeyi hedefleyen gösterim öncesi ve sonrası etki analiz anketleri uygulanacaktır.

Faaliyet 2.2: Sosyal Medya Kampanyası Proje raporunda sunulan stratejik politika önerileri doğrultusunda, proje ekibi ve katılımcıların ortak çalışmasıyla geniş çaplı ve etkileşimli bir sosyal medya kampanyası hayata geçirilecektir. Bu kampanya, aynı zamanda eğitim sürecinde üretilen barış ve dayanışma odaklı özgün medya içeriklerinin dijital platformlarda yaygınlaştırılarak çok daha geniş kitlelere ulaştırılmasında temel bir araç işlevi görecektir. Projenin dijital alandaki somut etkisini ölçmek amacıyla; çevrimiçi izlenme oranları ve etkileşim verileri sistematik olarak izlenerek nicel izleme-değerlendirme süreçlerine dâhil edilecektir. Sürecin nitel değerlendirmesi ise; dijital ağlardaki yorum ve tepkilerin, projenin geleneksel medyadaki yansımalarının ve tüm paydaşlardan alınan doğrudan geri bildirimlerin titizlikle analiz edilmesiyle gerçekleştirilerek projenin toplumsal uyuma katkısı çok yönlü biçimde raporlanacaktır.