Türkiye, 4 milyondan fazla mülteciye ev sahipliği yaparak diğer tüm ülkelerden daha fazla mülteci barındırmaktadır. Suriye İç Savaşı’nın sona ereceğine dair çok az işaret bulunurken ve Afganistan’daki insani kriz giderek kötüleşirken, daha fazla sayıda kırılgan aile ve birey Avrupa ya da ABD’ye ulaşma umuduyla Türkiye’ye kaçmıştır. Ancak bu ülkelere yeniden yerleştirme çok yavaş ilerlemekte ve bu grupların Türk toplumuna entegrasyonu en uygulanabilir seçenek olarak görünmektedir. Nitekim, Suriye İç Savaşı’nın üzerinden 10 yıl geçtikten sonra birçok mülteci Türkiye’yi evi olarak görmeye başlamış ve Suriye’ye geri dönme niyetinde değildir. Bu durum, özellikle Türkiye’nin COVID-19’un ardından yaşadığı ekonomik belirsizlikle birlikte önemli zorluklar ortaya çıkarmıştır.

Pandeminin ve ekonomik etkilerinin en ağır sonuçlarından bazılarını yaşamalarına rağmen, Türkiye’deki mülteciler, sığınmacılar ve diğer zorunlu göçmenler giderek daha fazla günah keçisi haline getirilmiş, hem geleneksel hem de sosyal medyada nefret söylemi ve yabancı düşmanlığına maruz kalmıştır.

Bu eğilimle mücadele etmek amacıyla, yerel göçmen ve ev sahibi gazetecilerin kapasitelerini güçlendirerek, HasNa, Türkiye’nin Gaziantep şehrinde Kırkayak Kültür ile iş birliği yaparak Media in Tandem: Hikâye Anlatımı Yoluyla Sosyal Uyum projesini yürütmektedir.

Hedef Grup:

• Genç profesyoneller ve yüksek lisans öğrencileri

Nihai Faydalanıcılar:

Yerel ve göçmen topluluklar
Yerel ve göçmen topluluklara ait medya platformları
Türkiye’deki medya çalışanları
Gösterimlerin izleyicileri
Genel kamuoyu

Projenin Amacı:

Türk ev sahibi toplum ile Suriyeli mülteci topluluklarının üyelerini bir araya getirerek iş birliği yapmalarını sağlamak ve deneyimlerini Türk ve uluslararası izleyicilere sunmak yoluyla proje şu hedefleri amaçlamaktadır: 1) hem somut uygulamalar hem de kamuoyu farkındalığını artırma yoluyla Türkiye’de sosyal uyum çabalarını artırmak ve 2) Amerika Birleşik Devletleri’nde, özellikle Washington DC’de, insani yardım çalışanları, aktivistler, akademisyenler, politika yapıcılar ve genel kamuoyunda bu topluluklara yönelik empati ve dayanışmayı güçlendirmek.

Seçilen katılımcılara fon, eğitim ve uluslararası tanınırlık sağlayarak proje, onların öz değerlerini, çatışma çözme becerilerini ve yaratıcı ifade olanaklarını artırmayı hedeflemektedir. Atölye ve çekim süreçleri boyunca iş birliği ve karşılıklı bağımlılık gerektirerek, katılımcılar arasında dostluk ve anlayış geliştirmeyi amaçlamaktadır.

Son anketler, yıllardır süren yakın temas ve ortak yaşam alanlarına rağmen Türkler ile Suriyeliler arasındaki “sosyal mesafe”nin arttığını göstermektedir. Katılımcıların kısa videolarının Gaziantep’te ve Türkiye genelinde diğer sivil toplum kuruluşları aracılığıyla gösterilmesiyle proje, topluluklar arası diyaloğu teşvik etmeyi ve farkındalık yaratmayı, böylece barış gazeteciliğini ve barış içinde birlikte yaşamı desteklemeyi amaçlamaktadır.

ABD’de ise göçmenlere, mültecilere ve İslam’a yönelik tutumlar, özellikle siyasi söylem düzeyinde, olumsuzlaşmaya devam etmektedir. Bu filmlerin Washington DC’de gösterilmesi ve tartışılması yoluyla proje, İslamofobi ve yabancı düşmanlığıyla mücadele etmeyi ve genel olarak Suriye İç Savaşı ve Afganistan’da Taliban’ın iktidarı ele geçirmesinden doğrudan ya da dolaylı etkilenen Türkiye’deki toplulukların deneyimlerini insanileştirmeyi amaçlamaktadır.

Hedef Alan ve Nüfus

Pilot aşamada proje, Türkiye genelinde Suriyeli mülteci ve Türk ev sahibi topluluklar içindeki hevesli/vatandaş gazetecilere odaklanacaktır. Özel seçim kriterleri Kırkayak Kültür ile iş birliği içinde geliştirilecektir. Mülteci topluluğundan 10 katılımcı ve Türk ev sahibi topluluktan 10 katılımcı seçilecektir.

Proje Hedefi ve Beklenen Çıktılar

Sivil toplumun dijital platformları kullanımı, genel olarak dijital teknolojilerin küresel ölçekte yükselişi bağlamında anlaşılabilir. Sosyal medyanın popülerliği, sivil toplum kuruluşlarının (STK’ların) hikâyelerin yayılması için bu platformlara dayanması nedeniyle hikâye anlatımı platformları açısından da önemlidir. Dijital teknolojinin kullanımı, projelerin yalnızca yerel bağlamlarla sınırlı kalmamasını sağlar ve bu nedenle uluslararası toplumun bu çabalara sınırlı erişimi gibi yerel aktivizmin bazı kısıtlamalarına tabi olmaz. Bu doğrultuda, HasNa’nın dijital hikâye anlatımı projesinin bir yıllık destek süresi boyunca beklenen çıktıları şu şekildedir:

Genç gazeteci adayları için eğitim serisi
Katılımcıların ortak içerik üretimi
Farklı medya kanallarında (çevrimiçi veya geleneksel) yayımlanacak medya içerikleri
İlgili paydaşlarla atölye
Nihai rapor
Biri Gaziantep’te ve biri Washington DC’de olmak üzere 2 gösterim etkinliği ve bunu takip eden kapsamlı bir sosyal medya kampanyası

Proje Tanımı:

Proje, Türkiye’de bulunan (göçmen ve yerel tarafından yürütülen) medya platformlarında nefret söylemi pratiklerini azaltarak sosyal uyumu desteklemeyi, farkındalık yaratmayı ve katılımcıların deneyimlerini paylaşabilecekleri açık bir alan sunmayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda proje ekibi aşağıdaki faaliyetleri yürütecektir:

Faaliyet 1: Kapasite Geliştirme Faaliyetleri

Faaliyet 1.1: Barış Gazeteciliği Eğitim Oturumları: Toplamda 20 gazetecinin katılımıyla eğitim oturumları düzenlenecektir; bunların 10’u yerel topluluklardan, 10’u ise mülteci topluluklardan olacaktır. Başvuru çağrısının duyurulmasının ardından katılımcılar; deneyimleri, motivasyonları ve programa bağlılıklarının yanı sıra Gaziantep ve/veya Hatay’a fiziksel yakınlıkları temel alınarak seçilecektir. Katılımcılar akademik koordinatör, HasNa ekibi ve proje koordinatörü tarafından değerlendirilecektir. Eğitimler; barış gazeteciliği, medya ve etik (2), fotoğraf etiği, yurttaş gazeteciliği, hak temelli gazetecilik, yeni medya, medyada mültecilerin temsili, insan hakları ve medya, toplumsal cinsiyet odaklı gazetecilik, iletişim hukuku temaları altında 12 çevrimiçi oturumdan oluşacaktır. Oturumlar, akademisyenler, tanınmış gazeteciler ve alanında uzman kişiler tarafından yürütülecektir. Oturumlar soru-cevap bölümleriyle birlikte iki saat sürecektir. 6. oturumdan sonra öğrenciler, dijital içeriklerinin amaçları üzerine eğitmenler ve proje ekibiyle yarım saatlik bir görüşme gerçekleştirecektir. Ortak bir WhatsApp grubu aracılığıyla katılımcılar sürekli olarak danışmanlara erişebilecektir. Gerekli görülmesi halinde ayrıca toplantılar düzenlenecektir.

Altıncı dersten sonra akademik koordinatör, proje ekibi ve katılımcılar bir toplantı yapacak ve bu toplantıda gruplar oluşturulacaktır. Katılımcılar üzerinde çalışmak istedikleri konuları belirleyecek ve içerik üretmek istedikleri konulara göre iki topluluklu gruplar oluşturacaklardır.

Bu oturumların temel amacı, medyada nefret söylemi konusunda farkındalık yaratmak ve bunu tespit etmenin yollarını öğretmektir. Bu bilgiyle katılımcılar; barışı, iş birliğini, ayrımcılık karşıtlığını, empatiyi ve eşitliği teşvik eden içerikler üretebileceklerdir. Bu eğitimler, katılımcılara içerik üretiminin farklı aşamalarında uygulanması ve entegre edilmesi gereken etik kodlar hakkında bilgi sağlayacaktır.

Bu eğitimlerin etkisi; katılımcıların öğrenim kazanımlarını ve bu kazanımların kalıcılığını ölçmek için yapılacak ön test ve son test ile ve içeriklerinin eleştirel karşılaştırılması yoluyla izlenecektir. Katılımcılar ayrıca üretecekleri videolarla ilgili masrafları karşılamak üzere bir destek ödeneği alacaklardır.

Curriculum

Tarih	Başlık	Eğitmen
19 Eki Salı	1- Giriş
21 Eki Perşembe	2- Barış Gazeteciliği	Steve Youngblood
26 Eki Salı	3- Yurttaş Gazeteciliği	Semiray Yücebaş
28 Eki Perşembe	4- Hak Temelli Gazetecilik	Ali Duran Topuz
2 Kas Salı	6- Medyada göçmenlerin temsili	Dilan Taşdemir
4 Kas Perşembe	5- Yeni Medya ve Toplumsal Dönüşüm	Gülcan Ergün
9 Kas Salı	7- Görsel Etik	Kemal Vural Tarlan
11 Kas Perşembe	8- İnsan Hakları ve Medya	Steve Youngblood
16 Kas Salı	9- Toplumsal cinsiyet eşitliği temelli medya	Tülay Atay
18 Kas Perşembe	10- İletişim Hukuku	Fikret İlkiz
23 Kas Salı	11- Medya ve Etik (1/2)	Ruşen Çakır
25 Kas Perşembe	12- Medya ve Etik (2/2)	Tülay Atay

Faaliyet 1.2: İçerik üretimi: Eğitim alan katılımcıların oluşturduğu iki topluluklu gruplar, altıncı eğitim oturumundan sonra yapılan toplantıda belirlenen konulara dayalı olarak dijital içerikler (video, ses kayıtları veya fotoğraf serileri) üretecektir. Video ve ses içerikleri yaklaşık 3-5 dakika uzunluğunda olacaktır. İçerikler, nihai proje raporunun ve Kapsayıcı Barış Gazeteciliği Atölyesi’nin lansmanına paralel olarak gösterilecektir. Gösterimin ardından katılımcılar, proje kapsamında ürettikleri içerikleri farklı medya kanallarında paylaşabileceklerdir.

Faaliyet 2: Savunuculuk faaliyetleri

Faaliyet 2.1: Raporun lansmanı ve Kapsayıcı Barış Gazeteciliği Atölyesi: Proje hakkında bir rapor kamuoyuna sunulacaktır. Rapor; projenin tanıtımını, arka planını, amaçlarını ve metodolojisini içerecek, ayrıca politika önerileri ve ön değerlendirme sunacaktır. HasNa ve Kırkayak ekipleri rapor üzerinde birlikte çalışacaktır. Lansmanın ardından proje kapsamında üretilen içerikler ABD’nin Washington DC şehrinde ve Türkiye’nin Gaziantep şehrinde gösterilecektir. Gaziantep’te, gösterimin ardından medya kuruluşları, kamu otoriteleri, üniversiteler gibi ilgili paydaşlara söz verilecektir. Bu kapsamda, proje süresince elde edilen çıktılar doğrultusunda neler yapılabileceği ve nasıl ilerlenebileceği üzerine tartışmalar teşvik edilecektir. Projenin izleme ve değerlendirme sürecinin bir diğer adımı olarak, hem Washington DC’de hem de Gaziantep’te düzenlenen etkinliklerde izleyicilerden, gösterim öncesi ve sonrası görüş ve tutumlarını değerlendiren anketleri doldurmaları istenecektir.

Faaliyet 2.2: Sosyal medya kampanyası: Raporda sunulan politika önerileri doğrultusunda proje ekibi ve katılımcılar bir sosyal medya kampanyası yürütecektir. Kampanya aynı zamanda katılımcılar tarafından üretilen içeriklerin yaygınlaştırılması için de kullanılacaktır. İçeriklerin çevrimiçi izlenme ve etkileşim verileri ile sosyal medya üzerindeki proje etkileşimi, projenin izleme ve değerlendirilmesine katkı sağlayacak veri toplama yöntemi olarak takip edilecektir. Ayrıca, yorumlar, tepkiler, projenin medyadaki yansımaları (varsa) ve katılımcı ile diğer paydaş/personel geri bildirimleri yakından izlenerek daha nitel bir değerlendirme de yapılacaktır.